Εργοθεραπεία

 

Αγαπητοί γονείς,

Αυτή η περίοδος που διανύουμε είναι για όλους δύσκολη και αγχωτική. Τόσο για εμάς όσο και για τα παιδία.

Το τμήμα εργοθεραπείας μετά από συνεννόηση και συνεργασία και των 5 εργοθεραπευτών του σχολείου μας, μέσω της ιστοσελίδας μας σας κάνει κάποιες εισηγήσεις για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διευκόλυνση της καθημερινότητας των μαθητών μας που παραμένουν στο σπίτι, όσο και διάφορες εκπαιδευτικές και διασκεδαστικές δραστηριότητες για απασχόληση.

Αρχικά όσον αφορά στο καθημερινό πρόγραμμα των παιδιών, είναι σημαντικό να υπάρχει μια σταθερότητα και μια ρουτίνα όσο είναι αυτό εφικτό. Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά δεν θα αισθάνονται επιπρόσθετο άγχος ή αναστάτωση, πέραν από αυτό που ήδη προκύπτει από αυτή την αναπάντεχή παραμονή στο σπίτι.

Καλό είναι να υπάρχει ένα σταθερό ωράριο ύπνου και μια ρουτίνα ύπνου. Να ξέρει δηλαδή το παιδί ότι για παράδειγμα γύρω στις 8 θα κάνει το μπάνιο του, θα φάει το βραδινό του και μετά θα βουρτσίσει δόντια, θα φορέσει πιτζάμες και θα ξαπλώσει.

 

Σημαντικό είναι το παιδί να τρώει σε καθιστή θέση στο τραπέζι. Όπου είναι εφικτό καλό είναι να γευματίζει με άλλα μέλη της οικογένειας για να παραδειγματίζεται αλλά και να παίρνει και τυχόν βοήθεια που χρειάζεται.

 

Συμπεριλάβετέ το παιδί σας στην προετοιμασία του προγεύματος ή και του φαγητού. Τα παιδία στο σχολείο με τις οδηγίες και την βοήθεια του εκπαιδευτικού και βοηθητικού προσωπικού ετοίμαζαν το πρόγευμα τους τα ίδια. Επίσης αρκετοί μαθητές του σχολείου συμμετείχαν σε ομάδα οικοκυρικών όπου προετοίμαζαν διάφορα φαγητά και γλυκά και κάποιοι μαθητές συμμετείχαν σε πρόγραμμα ένταξης στην Ξενοδοχειακή Σχολή.

     

 

Δημιουργείστε ένα οπτικοποιημένο πρόγραμμα για το παιδί σας. Πως θα είναι η μέρα του, τι θα περιλαμβάνει. Παραδείγματα τέτοιου προγράμματος είναι και τα πιο κάτω:

     

 

Τέλος, όπως ακούμε καθημερινά η προσωπική υγιεινή και το πλύσιμο των χεριών είναι μεγίστης σημασίας, ειδικά στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα μας τώρα και για την διατήρηση της δικής μας καλής υγείας αλλά και των γύρω μας. Χρησιμοποιήστε το συχνό πλύσιμο των χεριών αλλά και το καθημερινό μπάνιο των παιδιών σας, σαν ευκαιρία για παιχνίδι αλλά και μάθηση. Κατά την διάρκεια του πλυσίματος των χεριών του βάλτε το να πλύνει και ένα παιχνίδι, θα κάνει την επανειλημμένη διαδικασία πιο διασκεδαστική και θα της δώσει νόημα και σκοπό για το παιδί. Διαφορετικά θα ηχήσει στο παιδί το «πήγαινε να πλύνεις τα χέρια σου» και διαφορετικά το «ώρα να πλύνουμε ένα παιχνίδι σου!» Επίσης κατά την διάρκεια του μπάνιου εάν το παιδί σας χρειάζεται βοήθεια εκμεταλλευτείτε το λέγοντας του τα μέρη του σώματος που πλένεται «να σαπουνίσουμε το χέρι σου», «τώρα σαπουνίζουμε τα μαλλιά σου». Με αυτό τον τρόπο το μπάνιο μετατρέπεται σε ένα «μάθημα» σωματογνωσίας. Εάν πάλι το παιδί σας δεν χρειάζεται πρακτική βοήθεια μπορείτε να του δώσετε λεκτική καθοδήγηση, όπως για παράδειγμά «στο μπάνιο σαπουνίζουμε καλά τα μαλλιά, τα χέρια, τα πόδια και το λαιμό» δείχνοντας του πάνω στο δικό σας σώμα σε ποιο μέρος αναφέρεστε.

 

 

ΑΠΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΓΝΙΔΙΑ ΛΕΠΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

 

• ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

 

 

• ΚΟΛΑΖ

  

     

 

• ΖΥΜΑΡΑΚΙ - ΠΛΑΣΤΕΛΙΝΗ

 

 

• ΚΟΒΟΥΜΕ ΣΧΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΧΑΡΤΟΝΙΑ  

   

 

 

• ΒΑΖΩ-ΒΓΑΖΩ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ 

 

 

• ΒΑΖΩ-ΒΓΑΖΩ ΜΑΝΤΑΛΑΚΙΑ 

   

   

 

• ΣΥΝΔΕΤΗΡΕΣ

 

• ΧΑΝΤΡΕΣ Η ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΕ ΤΡΥΠΕΣ 

   

 

 

• ΒΙΔΩΜΑ - ΞΕΒΙΔΩΜΑ 

 

 

• ΠΑΙΖΩ ΜΕ ΑΦΡΟ ΞΥΡΙΣΜΑΤΟΣ 

   

 

• ΟΣΠΡΙΑ 

   

 

• ΔΑΧΤΥΛΟΜΠΟΓΙΕΣ 

 

 

• ΞΕΦΥΛΙΣΜΑ - ΔΙΠΛΩΜΑ ΧΑΡΤΙΟΥ 

 

• ΑΝΟΙΓΜΑ ΔΩΡΟΥ

 

• ΠΑΖΛ 

 

 

• ΝΤΥΣΙΜΟ - ΓΔΥΣΙΜΟ 

   

 

• ΠΑΙΓΝΙΔΙΑ ΜΕ ΚΑΛΑΜΑΚΙΑ 

   

   

 

• ΞΥΣΙΜΟ ΜΟΛΥΒΙΟΥ

 

• ΑΔΕΙΑΣΜΑ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΟΤΗΡΙ ΣΕ ΑΛΛΟ 

 

 

• ΠΛΥΣΙΜΟ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΧΕΡΙΩΝ 

   

 

• ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ-ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ 

   

   

 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ

 

Σύμφωνα με τα προηγούμενα που γράψαμε θα θέλαμε να προσθέσουμε λίγες δραστηριότητες με τις οποίες μπορείτε να απασχολήσετε τα παιδιά στο σπίτι και ταυτόχρονα να βελτιωθούν σε όλους τους αισθητηριακούς τομείς. Όλα αυτά βασίζονται στην θεωρεία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης της Dr.A. Jean Ayres Ph.D εργοθεραπεύτρια στην Αμερική.  

Απτικές Δραστηριότητες δηλαδή με διάφορες υφές να μειώσετε την αμυντικότητα ή υπερευαισθησία στο άγγιγμα 

Ξεκινήστε ενθαρρύνοντας το παιχνίδι με υλικά στεγνά που δεν λερώνουν. Αν το παιδί εξακολουθεί να μην αγγίζει το υλικό που του δίνετε, δώστε του σκεύη για να μεταφέρει, να μαζέψει και να αδειάσει τα υλικά. 

Το παιδί χρησιμοποιεί και τα δυο του χέρια για να εντοπίσει μικρά παιχνίδια κρυμμένα σε ένα κουβαδάκι που έχετε γεμίσει με σπόρους, φακές, φασόλια, ρύζι, μακαρόνια, μπιζέλι κτλ. Το παιδί εξασκείται στο να ρίχνει υλικά από το ένα σκεύος στο άλλο.

Σταδιακά, θα φτάσετε στο παιχνίδι με νερό που στη συνέχεια θα εμπλουτίσετε με σαπούνι για να φτιάξετε σαπουνάδα: χρησιμοποιήστε πολλά σκεύη για να χύνετε τα υγρά.

Συνεχίστε το παιχνίδι με πλαστελίνη, ζυμάρι ή πηλό.

Μπορείτε, σταδιακά, να εξερευνήσετε νέα υλικά που λερώνουν λίγο: το παιδί ξεκινάει με δαχτυλομπογιές ειδικές για το μπάνιο και φούσκες μέσα στην μπανιέρα. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιήσει άμμο σε μία λεκάνη, αλάτι, ζάχαρη κ.α.

Προχωρήστε στο παιχνίδι με πραγματικές δαχτυλομπογιές, απλώστε αφρό ξυρίσματος στον καθρέφτη (σαντιγί και ζελέ αν φοβάστε ότι θα το βάλει στο στόμα) ή σε μια λεία επιφάνεια, ζωγραφίστε με τα δάχτυλα δοκιμάζοντας φρουτόκρεμα ή άλλες τροφές παχύρρευστης σύστασης.

Το παιδί μπορεί να βουρτσίσει τα χέρια και τα πόδια του με μια μαλακή χτένα ή διαφορετικά είδη σφουγγαράκια, που πωλούνται στις υπεραγορές, για να κάνουν τα παιδιά μπάνιο ή και ακόμη για να πλύνουμε τα μαγειρικά σκεύη . Σταδιακά, θα σας επιτρέψει να του κάνετε το ίδιο.

Ενθαρρύνετε το παιδί να διακρίνει ανάμεσα σε ποικίλες υφές και καταστάσεις: το παιδί αγγίζει και περιγράφει αντικείμενα μαλακά και σκληρά, απαλά και τραχιά, βρεγμένα και στεγνά, κρύα και ζεστά, μικρά και μεγάλα, στρογγυλά και με γωνίες κτλ.

Το παιδί μπορεί να απλώσει λοσιόν στα χέρια, πόδια, παλάμες, πέλματα κτλ.

Το παιχνίδι με φαγητό είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να αυξήσετε το ενδιαφέρον το παιδιού στο άγγιγμα διαφορετικών υφών. Φτιάξτε μαζί κουλούρια και περάστε αρκετό χρόνο πλάθοντας τη ζύμη και φτιάχνοντας διάφορα σχήματα.

Περισσότερο παιχνίδι με φαγητό: κατασκευάστε κοσμήματα ενώνοντας ποπ-κορν, διάφορα δημητριακά που είναι σαν δακτυλίδι, γαριδάκια κτλ.  

Ακουστική Αμυντικότητα 

Τρόποι μείωσης της ευαισθησίας σε ήχους και αντιμετώπισης των ακουστικών περισπασμών.

Δώστε στο παιδί ακουστικά που μειώνουν τους εξωτερικούς ήχους (από καταστήματα που πουλάνε διάφορες μηχανές με θόρυβο ή είδη κυνηγίου που τα αγοράζουν για αυτούς που κάνουν σκοποβολή) ή ωτοασπίδες από φαρμακείο . Το παιδί μπορεί να τα χρησιμοποιήσει αν προκύψει έντονη αναταραχή στον χώρο.

Βάλτε να παίζει χαλαρωτική μουσική ή ένα CD με ήχους της φύσης. Γενικότερα, επιλέξτε μουσική που δεν κεντρίζει το ενδιαφέρον του παιδιού αλλά αντίθετα το χαλαρώνει.

Προετοιμάστε έγκαιρα το παιδί για θορυβώδεις καταστάσεις. Πολλές φορές, όταν το παιδί γνωρίζει πως κάτι θα συμβεί προετοιμάζεται νοερά για αυτό.  

Τρόποι ενίσχυσης της ακουστικής προσοχής. 

Βεβαιωθείτε πως έχετε την προσοχή του παιδιού πριν μιλήσετε.

Να μιλάτε αργά και καθαρά.

Να δίνετε μία οδηγία τη φορά και με απλό λόγο.

Συνδυάστε τις οδηγίες με οπτική παρουσίαση όποτε είναι δυνατόν.

Δώστε στο παιδί σας παραπάνω χρόνο να επεξεργαστεί την πληροφορία και να ανταποκριθεί.

Απομακρύνετε το παιδί από πηγές θορύβου και αναταραχής όπως πόρτα, air-condition, πλυντήριο, στεγνωτήριο, τουαλέτες κτλ.  

Τρόποι ενίσχυσης του οπτικοκινητικού συντονισμού δηλαδή στο συντονισμό ματιού-χεριού

Ισορροπία και σωματική στάση 

Το αιθουσαίο σύστημα ελέγχει την αίσθηση της κίνησης και της ισορροπίας. Μας επιτρέπει να γνωρίζουμε πού βρίσκεται το σώμα μας στο χώρο και πάντα σε σχέση με τη βαρύτητα. Παρατηρήστε πώς αντιδρά το παιδί σας μέσα στο χώρο του σπιτιού. Μερικά παιδιά φοβούνται να ανέβουν μια σκάλα ή να περπατήσουν σε μια ασταθή επιφάνεια. Άλλα παιδιά λαχταρούν να κάνουν κάποιες κινήσεις, όπως να πηδήξουν, να στριφογυρίσουν, να κινηθούν έντονα. Τα παιδιά που αντιδρούν υπερβολικά ή υποτονικά στην κίνηση, συχνά επωφελούνται από δραστηριότητες που δίνουν δεδομένα στο αιθουσαίο σύστημα. Έχει πολύ κοντινή σχέση με την βαρύτητα, την ασφάλεια, την επιβίωση, την διέγερση και την προσοχή. Ακολουθούν μερικές ιδέες:

Ιδιοδεκτικότητα/Κίνηση 

Οι μικροί δέκτες που βρίσκονται στους μύες και τους τένοντες εντοπίζουν το βαθμό επιμήκυνσης των περιοχών αυτών. Αυτό μας επιτρέπει να αισθανόμαστε πώς κινούνται τα μέρη του σώματος χωρίς να χρειάζεται να δούμε πού βρίσκονται.

Οι δραστηριότητες που ανατροφοδοτούν με πληροφορίες τους μύες και τις αρθρώσεις του σώματος προωθούν τη συντονισμένη κίνηση. Η επαναλαμβανόμενη κίνηση μας επιτρέπει να γνωρίζουμε που βρίσκονται τα χέρια και τα πόδια μας στον χώρο. Αυτά τα οφέλη παρατηρούνται ιδιαίτερα σε έντονες και σκληρές ασκήσεις. Ασκήσεις σαν αυτές περιλαμβάνουν οποιαδήποτε δραστηριότητα αδρής κινητικότητας με κινήσεις αντίστασης που προσφέρουν βαθιά πίεση στους μύες και τις αρθρώσεις του σώματος. Η ώθηση, η έλξη, η μεταφορά, η ανύψωση και η αναπήδηση είναι μερικά παραδείγματα ασκήσεων αντίστασης. Το ενδιαφέρον είναι πως οι σκληρές δραστηριότητες που μειώνουν την υπερκινητικότητα, βοηθούν και τα παιδιά που φαίνονται αδιάφορα, άτονα, και κουρασμένα. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα ασκήσεων:

Στοματική αμυντικότητα 

Οι ευαισθησίες που σχετίζονται με τη στοματική κοιλότητα δεν έχουν να κάνουν μόνο με την αίσθηση της γεύσης. Η υφή του φαγητού επηρεάζει την εμφάνιση κάποιας ευαισθησίας. Σε γενικά πλαίσια, υπάρχουν δύο είδη στοματικής ευαισθησίας, η υπερευαισθησία (υπερβολικά επίπεδα αντιδραστικότητας) και η υπο-ευαισθησία (μικρά επίπεδα αντιδραστικότητας).

Το παιδί με υπερευαισθησία ή στοματική αμυντικότητα δεν επιθυμεί να γεύεται και να αισθάνεται στο στόμα του ποικίλες γεύσεις και υφές. Το παιδί αυτό, συχνά, έχει περιορισμένες προτιμήσεις φαγητών προς κατανάλωση. Μπορεί να τρώει αποκλειστικά πολτώδη ή τραγανά ή άνοστα φαγητά. Επίσης, μπορεί να αποφεύγει τροφές που απαιτούν πολύ μάσημα ή τροφές διαφορετικών υφών αναμειγμένες ή με σβόλους. Επίσης μερικά μπορεί να παρουσιάζουν εξαιρετική ευαισθησία ενώ πλένουν τα δόντια τους ή δέχονται αγγίγματα στο πρόσωπο και τα χείλη τους.

Το παιχνίδι με το φαγητό πολλές φορές είναι ένας καλός τρόπος για να εισάγετε νέες γεύσεις και υφές στη διατροφή του παιδιού σας:

Παιχνίδια με το στόμα όπως:  

Πρέπει να εισάγετε νέες γεύσεις και υφές σταδιακά, με μία μόνο εμπειρία σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Το παιδί με υπο-ευαισθησία ή με στοματική αναζήτηση, συχνά λαχταρά συγκεκριμένες αισθήσεις στο στόμα του και, ίσως, εξερευνά το περιβάλλον γλύφοντας μη βρώσιμα αντικείμενα. Μπορεί να εκδηλώνει δυνατή επιθυμία για μία συγκεκριμένη γευστική αίσθηση (γλυκό, αλμυρό, πικρό, ξινό), γεύση (πικάντικο, μέντα, κανέλα, μπανάνα, βανίλια κτλ.) ή υφή (τραγανό, πολτώδες, παγωμένο, χυλώδες). Το παιδί, πιθανώς, δυσκολεύεται να ελέγχει το μέγεθος της μπουκιάς του, γεμίζοντας έτσι υπερβολικά το στόμα του. Μπορεί να χρειάζεται υπενθύμιση να μασάει καλά πριν καταπιεί. Όταν το παιδί με στοματικές αναζητήσεις δεν τρώει, πιθανώς, έχει κάτι στο στόμα του ή μασάει τα ρούχα του, τις γόμες από τα μολύβια του, παιχνίδια κτλ.  

Οσφρητική αποστροφή 

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί το παιδί σας αρνείται να σας ακολουθήσει σε συγκεκριμένα μέρη όπως εστιατόρια, κομμωτήρια, καταστήματα με αρώματα, δοκιμαστήρια ή ακόμη και δημόσιες τουαλέτες; Η αποφυγή του παιδιού δεν έχει να κάνει με τις υπηρεσίες που παρέχει κάθε μέρος αλλά με τις άσχημες ή πολύ έντονες μυρωδιές του χώρου.

Το παιδί με υπεραισθησία στις οσμές παρουσιάζει υψηλή αντιδραστικότητα και έχει την τάση να αποφεύγει ανθρώπους, αντικείμενα, φαγητά ή μέρη που έχει συνδυάσει με μυρωδιές που δεν του αρέσουν. Από την κουζίνα πηγάζουν πολλές μυρωδιές λόγω ποικιλίας φαγητού. Το παιδί με υψηλή αντιδραστικότητα, πιθανώς, αντιπαθεί τα αρώματα, και τη μυρωδιά συγκεκριμένων φαγητών

Χρησιμοποιήστε αρώματα για να καλύψετε τις ανεπιθύμητες οσμές όπως λοσιόν, κεριά, έλαια, που στο παιδί του είναι πιο αποδεκτά κτλ.

Απλώστε λοσιόν ή κρέμα κάτω από τα ρουθούνια του παιδιού πριν μπείτε σε χώρο με ανεπιθύμητες μυρωδιές.

Παρέχετε στο παιδί λοσιόν, κρέμα ή άρωμα σε δείγμα ή μικρή συσκευασία ώστε να μπορεί το παιδί σας να χρησιμοποιεί αν χρειαστεί.

Αντίθετα το παιδί με χαμηλή αντιδραστικότητα πιθανώς αναζητά οσμές ή δεν τις αντιλαμβάνεται. Μερικά παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να μυρίσουν αντικείμενα μέσα στον χώρο, ακόμη και παιχνίδια ή αντικείμενα άοσμα. Επίσης, δυσκολεύονται να διακρίνουν μεταξύ καλών και κακών οσμών, προκαλώντας έτσι θέματα ασφάλειας με δηλητηριώδεις ουσίες. Ορισμένα παιδιά με υπο-ευαισθησία χρησιμοποιούν την αίσθηση της όσφρησης με ακατάλληλους τρόπους στην αλληλεπίδρασή τους με ανθρώπους ή αντικείμενα.

Παιχνίδια όσφρησης για να αναπτύξετε την οσφρητική ενσυναίσθηση του παιδιού.

Ρίξτε μερικές σταγόνες μιας μυρωδιάς ( λεβάντα, κανέλα, βανίλια, λεμόνι, μέντα, ξύδι κτλ.) σε δύο μπάλες από βαμβάκι για κάθε μυρωδιά. Ανακατέψτε μεταξύ τους και ζητήστε από το παιδί ταιριάξει τα δύο βαμβάκια της ίδιας μυρωδιάς.

Βάλτε οικεία αντικείμενα κάτω από τη μύτη του παιδιού σας ενώ του έχετε κλείσει τα μάτια και αφήστε το να μαντέψει τι είναι.

Προσκαλέστε το παιδί στην κουζίνα ενώ μαγειρεύετε. Μιλήστε για τα διαφορετικά υλικά και τις μυρωδιές.

Μπορείτε να προσθέσετε στη ζύμη για κουλούρια/ψωμί εκχυλίσματα ή βότανα (βανίλια, λεμόνι, κανέλα, μπανάνα, μέντα).

Μιλήστε για τις μυρωδιές ενώ «ζωγραφίζετε» με τα δάχτυλα και με κρέμα άνθους αραβοσίτου, φρουτόκρεμα, φυστικοβούτυρο, σάλτσα μήλου κτλ.

Όλες οι πιο πάνω δραστηριότητες βελτιώνουν την οργάνωση, την συγκέντρωση και ταυτόχρονα είναι ευχάριστος τρόπος απασχόλησης.